Λάμπρος Λαμπριανίδης, ο σωτήρας χιλιάδων «Ελληνοπαίδων κατακρατημένων εις κάθε άκρον της Τουρκίας»
Η Μικρασιατική Καταστροφή δεν προκάλεσε μόνο τον βίαιο ξεριζωμό 1.300.000 Ελλήνων από τις πατρογονικές εστίες τους. Μετά το φθινόπωρο του 1922 πολλές χιλιάδες Έλληνες παρέμεναν σε καθεστώς αιχμαλωσίας, εγκλωβισμένοι σε κάθε γωνιά της Τουρκίας. Ανάμεσα τους και χιλιάδες Ελληνόπαιδες, κορίτσια και αγόρια, που κατακρατούνταν στην Τουρκία από ιδιώτες Τούρκους, ως σκλάβοι, «προς βίαιον εξισλαμισμόν» ή «προς κορεσμόν των παθών των μπέηδων».[1] Για τη σωτηρία αυτών των παιδιών πραγματοποιήθηκαν αποστολές στο εσωτερικό της Τουρκίας (στο πλαίσιο της Σύμβασης περί Αμοιβαίας Ανταλλαγής Ελληνικών και Τουρκικών πληθυσμών και της Μικτής Επιτροπής που συστάθηκε γι’ αυτόν τον σκοπό από Έλληνες, Τούρκους και ξένους). Οι αποστολές αυτές ανέλαβαν το δύσκολο έργο να εντοπίσουν, σε συνεννόηση με τις τουρκικές Αρχές, να περιθάλψουν και να στείλουν στην Ελλάδα τα απελευθερωμένα παιδιά. Ψυχή αυτής της πολύμηνης προσπάθειας, με την ιδιότητα του επικεφαλής της Μικτής Υποεπιτροπής, υπήρξε ο Λάμπρος Λαμπριανίδης, πληρεξούσιος/βουλευτής Δράμας, που περιπλανήθηκε για μήνες στην Τουρκία και ιδιαίτερα στην περιοχή του Πόντου, σε ένα εχθρικό και φανατισμένο εθνικιστικά περιβάλλον, για ανεύρεση κατακρατημένων Ελληνοπαίδων. ‘Οπως έγραφε σε σχετική επιστολή του προς το Κεντρικόν Συμβούλιον Ποντίων Δράμας, «Τα πλείστα τούτων, αρπαγέντα δια της βίας από τους γονείς των, εις ημέρας δυστυχίας δια τον Ποντιακόν λαόν, αγνοούσι σήμερον εάν ζώσιν οι γονείς ή οι συγγενείς των και πού ευρίσκονται».[2] Ο ίδιος υπολόγιζε ότι τα παιδιά αυτά ξεπερνούσαν τις δέκα χιλιάδες.[3] Σ’ αυτόν αποδίδεται η περισυλλογή και αποστολή στην Ελλάδα πέντε περίπου χιλιάδων, από τα οποία ένας άγνωστος αριθμός προωθήθηκαν στη Δράμα.[4]
Ο Λάμπρος Λαμπριανίδης ήταν ένας προικισμένος άνθρωπος που πέρασε μια πολυκύμαντη ζωή, παράλληλη με τις περιπέτειες και τον ξεριζωμό του ελληνισμού του Πόντου και της Ρωσίας.
Γεννήθηκε στην Τραπεζούντα το 1891, αποφοίτησε από το ονομαστό Φροντιστήριον Τραπεζούντος το 1907 και συνέχισε με νομικές σπουδές στο πανεπιστήμιο των Αθηνών, της Γενεύης και στη συνέχεια της Πετρούπολης. Το 1914 υπηρέτησε ως αξιωματικός του ρωσικού στρατού και μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 κατέφυγε στην Ελλάδα. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ανέλαβε σημαντικές στελεχικές θέσεις, μεταξύ των οποίων το αξίωμα του Πολιτικού Διοικητή στο Καραγάτς (στην Αδριανούπολη), όπου εργάστηκε δραστήρια για την ασφαλή για τους ελληνικούς πληθυσμούς εκκένωση της Ανατολικής Θράκης. Μετά το 1923 πολιτεύτηκε και εκλέχτηκε οκτώ φορές βουλευτής Δράμας. Στις επόμενες δεκαετίες διετέλεσε υφυπουργός και υπουργός σε βενιζελικές ή βενιζελογενείς κυβερνήσεις, πιστός στην παράταξη των Φιλελευθέρων. Το 1951 προσχώρησε στο κόμμα του Συναγερμού και διετέλεσε υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας στην κυβέρνηση του Αλέξανδρου Παπάγου. Πέθανε το 1953 στην Αθήνα από συγκοπή καρδιάς.
Τη μνήμη του αγαπημένου στους παλιούς Δραμινούς Λάμπρου Λαμπριανίδη συντηρεί η ομώνυμη οδός στο κέντρο της πόλης.
Δημήτρης Ι. Σφακιανάκης
(Αναλυτικότερο κείμενο για τη ζωή και τη δράση του Λάμπρου Λαμπριανίδη, γραμμένο από τη Δήμητρα Χατζηδημητρίου, θα αναρτηθεί στην pylidramas.gr, στο εγγύς μέλλον)
- 1. Εφημ. Πρωία, 14-8-1924.</font >
- 2. Εφημ. Θάρρος, 6-8-1924. </font >
- 3. Εφημ. Ελευθερία, 16-12-1953. </font >
- 4.Μια άγνωστη πτυχή των ωμοτήτων που είχαν διαπραχθεί σε βάρος απροστάτευτων παιδιών του Πόντου διασώζει ως αυτόπτης μάρτυς ο Μιχαήλ Αιλιανός: «Πλείστα ορφανά εφορτώνοντο ομαδικώς επί αθλίων λέμβων, αι οποίαι αφίεντο αδέσποτοι, ανοιγόμεναι εις τα πελάγη, όπου επνίγοντο εις τα βάθη του Πόντου. Άλλα συνετρίβοντο υπό των αγρίων διωκτών εις τους βράχους παρά τας υπωρείας της αιματοβαφούς λοφοσειράς του Αγίου Βασιλείου». Μιχ,Χρ. Αιμιλιανός, Το έργον της ελληνικής περιθάλψεως, Αθήνα 1921, σελ. 86. </font >
Λάμπρος Λαμπριανίδης, ο σωτήρας χιλιάδων «Ελληνοπαίδων κατακρατημένων εις κάθε άκρον της Τουρκίας»
Η Μικρασιατική Καταστροφή δεν προκάλεσε μόνο τον βίαιο ξεριζωμό 1.300.000 Ελλήνων από τις πατρογονικές εστίες τους. Μετά το φθινόπωρο του 1922 πολλές χιλιάδες Έλληνες παρέμεναν σε καθεστώς αιχμαλωσίας, εγκλωβισμένοι σε κάθε γωνιά της Τουρκίας. Ανάμεσα τους και χιλιάδες Ελληνόπαιδες, κορίτσια και αγόρια, που κατακρατούνταν στην Τουρκία από ιδιώτες Τούρκους, ως σκλάβοι, «προς βίαιον εξισλαμισμόν» ή «προς κορεσμόν των παθών των μπέηδων».[1] Για τη σωτηρία αυτών των παιδιών πραγματοποιήθηκαν αποστολές στο εσωτερικό της Τουρκίας (στο πλαίσιο της Σύμβασης περί Αμοιβαίας Ανταλλαγής Ελληνικών και Τουρκικών πληθυσμών και της Μικτής Επιτροπής που συστάθηκε γι’ αυτόν τον σκοπό από Έλληνες, Τούρκους και ξένους). Οι αποστολές αυτές ανέλαβαν το δύσκολο έργο να εντοπίσουν, σε συνεννόηση με τις τουρκικές Αρχές, να περιθάλψουν και να στείλουν στην Ελλάδα τα απελευθερωμένα παιδιά. Ψυχή αυτής της πολύμηνης προσπάθειας, με την ιδιότητα του επικεφαλής της Μικτής Υποεπιτροπής, υπήρξε ο Λάμπρος Λαμπριανίδης, πληρεξούσιος/βουλευτής Δράμας, που περιπλανήθηκε για μήνες στην Τουρκία και ιδιαίτερα στην περιοχή του Πόντου, σε ένα εχθρικό και φανατισμένο εθνικιστικά περιβάλλον, για ανεύρεση κατακρατημένων Ελληνοπαίδων. ‘Οπως έγραφε σε σχετική επιστολή του προς το Κεντρικόν Συμβούλιον Ποντίων Δράμας, «Τα πλείστα τούτων, αρπαγέντα δια της βίας από τους γονείς των, εις ημέρας δυστυχίας δια τον Ποντιακόν λαόν, αγνοούσι σήμερον εάν ζώσιν οι γονείς ή οι συγγενείς των και πού ευρίσκονται».[2] Ο ίδιος υπολόγιζε ότι τα παιδιά αυτά ξεπερνούσαν τις δέκα χιλιάδες.[3] Σ’ αυτόν αποδίδεται η περισυλλογή και αποστολή στην Ελλάδα πέντε περίπου χιλιάδων, από τα οποία ένας άγνωστος αριθμός προωθήθηκαν στη Δράμα.[4]
Ο Λάμπρος Λαμπριανίδης ήταν ένας προικισμένος άνθρωπος που πέρασε μια πολυκύμαντη ζωή, παράλληλη με τις περιπέτειες και τον ξεριζωμό του ελληνισμού του Πόντου και της Ρωσίας.
Γεννήθηκε στην Τραπεζούντα το 1891, αποφοίτησε από το ονομαστό Φροντιστήριον Τραπεζούντος το 1907 και συνέχισε με νομικές σπουδές στο πανεπιστήμιο των Αθηνών, της Γενεύης και στη συνέχεια της Πετρούπολης. Το 1914 υπηρέτησε ως αξιωματικός του ρωσικού στρατού και μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 κατέφυγε στην Ελλάδα. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ανέλαβε σημαντικές στελεχικές θέσεις, μεταξύ των οποίων το αξίωμα του Πολιτικού Διοικητή στο Καραγάτς (στην Αδριανούπολη), όπου εργάστηκε δραστήρια για την ασφαλή για τους ελληνικούς πληθυσμούς εκκένωση της Ανατολικής Θράκης. Μετά το 1923 πολιτεύτηκε και εκλέχτηκε οκτώ φορές βουλευτής Δράμας. Στις επόμενες δεκαετίες διετέλεσε υφυπουργός και υπουργός σε βενιζελικές ή βενιζελογενείς κυβερνήσεις, πιστός στην παράταξη των Φιλελευθέρων. Το 1951 προσχώρησε στο κόμμα του Συναγερμού και διετέλεσε υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας στην κυβέρνηση του Αλέξανδρου Παπάγου. Πέθανε το 1953 στην Αθήνα από συγκοπή καρδιάς.
Τη μνήμη του αγαπημένου στους παλιούς Δραμινούς Λάμπρου Λαμπριανίδη συντηρεί η ομώνυμη οδός στο κέντρο της πόλης.
Δημήτρης Ι. Σφακιανάκης
(Αναλυτικότερο κείμενο για τη ζωή και τη δράση του Λάμπρου Λαμπριανίδη, γραμμένο από τη Δήμητρα Χατζηδημητρίου, θα αναρτηθεί στην pylidramas.gr, στο εγγύς μέλλον)
- 1. Εφημ. Πρωία, 14-8-1924.</font >
- 2. Εφημ. Θάρρος, 6-8-1924. </font >
- 3. Εφημ. Ελευθερία, 16-12-1953. </font >
- 4.Μια άγνωστη πτυχή των ωμοτήτων που είχαν διαπραχθεί σε βάρος απροστάτευτων παιδιών του Πόντου διασώζει ως αυτόπτης μάρτυς ο Μιχαήλ Αιλιανός: «Πλείστα ορφανά εφορτώνοντο ομαδικώς επί αθλίων λέμβων, αι οποίαι αφίεντο αδέσποτοι, ανοιγόμεναι εις τα πελάγη, όπου επνίγοντο εις τα βάθη του Πόντου. Άλλα συνετρίβοντο υπό των αγρίων διωκτών εις τους βράχους παρά τας υπωρείας της αιματοβαφούς λοφοσειράς του Αγίου Βασιλείου». Μιχ,Χρ. Αιμιλιανός, Το έργον της ελληνικής περιθάλψεως, Αθήνα 1921, σελ. 86. </font >
