Νίκος Γεωργιάδης (1901-1963): πραγματώνοντας τα ακατόρθωτα στη μεσοπολεμική Νέα Κρώμνη
Δημήτρης Ι. Σφακιανάκης
“Κινητοποιούσε τον κόσμο με το προσωπικό του παράδειγμα”, αναφέρει με έμφαση ο γιος του Aβραάμ Γεωργιάδης. Τον συνάντησα, σε μια προσπάθεια να μάθω περισσότερα για τον πατέρα του, τον «Κόλλια», τον άνθρωπο για τον οποίο όλοι οι παλιοί κάτοικοι της Νέας Κρώμνης μιλούν με βαθύ σεβασμό. «Ήταν ο Κόλλιας της καρδιάς μας. Έτσι τον ξέρουμε εμείς τον Νίκο Γεωργιάδη», λέει ένας παλιός κάτοικος του συνοικισμού..
Αλλά ας ξετυλίξουμε το νήμα από την αρχή.
Γεννημένος το 1901 στο Βατούμ της Ρωσίας, εκδήλωσε από τα εφηβικά του χρόνια δείγματα της ανήσυχης και δημιουργικής φύσης του: Ήδη δεκαεφτά χρονών ίδρυσε στο Βατούμ τον ποντιακό πολιτιστικό σύλλογο η «Ελπίς», αναπτύσσοντας ως πρόεδρος ποικίλες πρωτοβουλίες. Στη συνέχεια, φοιτά στο Πολυτεχνείο της Μόσχας, αλλά εξαιτίας του αρνητικού κλίματος σε βάρος των Ελλήνων στην επαναστατημένη τότε Σοβιετική Ένωση, υποχρεώνεται να διακόψει και να καταφύγει το 1921 με την οικογένειά του πρόσφυγας στην Ελλάδα. Διήλθε τους πρώτους μήνες στη Θεσσαλονίκη μέσα σε άθλιες συνθήκες και τελικά εγκαθίσταται στην Καλαμαριά, όπου με επίμονη κινητοποίηση δημιούργησε την «΄Ενωσιν Νεολαίας Καλαμαριάς». Τα μέλη της , νεαροί πρόσφυγες από τον Πόντο και τον Καύκασο, δούλεψαν με αυτοθυσία επιτελώντας αξιοθαύμαστο πολιτιστικό και εκπαιδευτικό έργο. Παράλληλα, ο Νίκος Γεωργιάδης φοιτούσε στο διδασκαλείο Θεσσαλονίκης όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του.
Το 1923 ο μητροπολίτης Δράμας Λαυρέντιος άρχισε να οργανώνει εγκατάσταση Πόντιων προσφύγων έξω από την πόλη, στην χορτολιβαδική τότε περιοχή που την ονοματοδότησε Νέα Κρώμνη. Ο Νίκος Γεωργιάδης το 1924 έρχεται και εγκαθίσταται με την οικογένειά του στη Νέα Κρώμνη, που έγινε πλέον η δεύτερη αγαπημένη πατρίδα του [1] . Εκεί διοχετεύει όλη την φλόγα της δημιουργικότητάς του, με πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις οι οποίες παραμένουν μέχρι σήμερα ανεξίτηλες: Κινητοποιεί τους κατοίκους του συνοικισμού για το χτίσιμο του δημοτικού σχολείου, καταθέτοντας καθημερινά τον προσωπικό του μόχθο. Το έργο ολοκληρώθηκε τo 1927 με την βοήθεια του μητροπολίτη Λαυρεντίου και «τας αυθορμήτους συνδρομάς και ενεργείας των κατοίκων».[2]
Το 1930 δημιουργεί τον «Φιλοπροοδευτικόν Σύλλογον Νέας Κρώμνης Δράμας – Οι Κομνηνοί» και εκλέγεται επί σειρά ετών πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου. Ο νεοϊδρυθείς σύλλογος πλαισιώνεται από άνθρώπους δραστήριους που μοιράζονται το ίδιο όραμα αναδημιουργίας μαζί του και υλοποιούν ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ριζικής αναμόρφωσης του δημόσιου χώρου του συνοικισμού: διαμορφώνουν το Πάρκο των Κομνηνών, κτίζουν εκ των ενόντων σε χρόνο ρεκόρ και θέτουν σε λειτουργία πρότυπη δανειστική βιβλιοθήκη και αναγνωστήριο[3], δημιουργούν τον προμηθευτικό συνεταιρισμό «Κοπερατίφ» με προνομιακές τιμές για τους πρόσφυγες του συνοικισμού[4]. Παράλληλα οργανώνουν θεατρικές παραστάσεις, τμήματα εκμάθησης ποντιακών χορών και λύρας, εκδρομές, διαλέξεις κ. ά.
Η βουλγαρική κατοχή (1941-1944) ανέκοψε την πολιτιστική άνοιξη της Νέας Κρώμνης, ωστόσο ο Νίκος Γεωργιάδης συνέχισε μετακατοχικά να είναι ο δραστήριος και δημιουργικός πρόεδρος του συλλόγου, με παράλληλες δράσεις από τη θέση του ως διευθυντή του 12ου δημοτικού σχολείου, και εκλεγμένου εκπροσώπου στο συμβούλιο της διδασκαλικής ομοσπονδίας[5].
Ο Δήμος Δράμας, σε αναγνώριση της προσφοράς και του έργου του, με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ονόμασε τον ανοιχτό χώρο δυτικά των Εκπαιδευτηρίων «Πλατεία Νικολάου Γεωργιάδη».
(Η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή και η εν γένει αξιοποίηση κειμένων, αποσπασμάτων τους ή φωτογραφιών αναρτημένων στην pylidramas.gr είναι ελεύθερη, με τον όρο ότι, για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, θα γίνεται αναφορά/παραπομπή στο σχετικό κείμενο.)
- 1.Περ. Το Λυχνάρι, τ. 24 , 2001, σελ.21-23
- 2.Γεωργία Μπακάλη, Η γένεση της νέας Δράμας, Προσφυγική εγκατάσταση και τοπική ανασυγκρότηση, σελ. 115
- 3.Θάρρος, 12-10-1930
- 4.Γεωργία Μπακάλη – Δημήτρης Σφακιανάκης, «Νέα Κρώμνη Δράμας: ένας πρότυπος προσφυγικός συνοικισμός», Δίοδος 6610, 19 (7/2019) 39-49
- 5.Θάρρος, 6-2-60.
Νίκος Γεωργιάδης (1901-1963): πραγματώνοντας τα ακατόρθωτα στη μεσοπολεμική Νέα Κρώμνη
Δημήτρης Ι. Σφακιανάκης
“Κινητοποιούσε τον κόσμο με το προσωπικό του παράδειγμα”, αναφέρει με έμφαση ο γιος του Aβραάμ Γεωργιάδης. Τον συνάντησα, σε μια προσπάθεια να μάθω περισσότερα για τον πατέρα του, τον «Κόλλια», τον άνθρωπο για τον οποίο όλοι οι παλιοί κάτοικοι της Νέας Κρώμνης μιλούν με βαθύ σεβασμό. «Ήταν ο Κόλλιας της καρδιάς μας. Έτσι τον ξέρουμε εμείς τον Νίκο Γεωργιάδη», λέει ένας παλιός κάτοικος του συνοικισμού..
Αλλά ας ξετυλίξουμε το νήμα από την αρχή.
Γεννημένος το 1901 στο Βατούμ της Ρωσίας, εκδήλωσε από τα εφηβικά του χρόνια δείγματα της ανήσυχης και δημιουργικής φύσης του: Ήδη δεκαεφτά χρονών ίδρυσε στο Βατούμ τον ποντιακό πολιτιστικό σύλλογο η «Ελπίς», αναπτύσσοντας ως πρόεδρος ποικίλες πρωτοβουλίες. Στη συνέχεια, φοιτά στο Πολυτεχνείο της Μόσχας, αλλά εξαιτίας του αρνητικού κλίματος σε βάρος των Ελλήνων στην επαναστατημένη τότε Σοβιετική Ένωση, υποχρεώνεται να διακόψει και να καταφύγει το 1921 με την οικογένειά του πρόσφυγας στην Ελλάδα. Διήλθε τους πρώτους μήνες στη Θεσσαλονίκη μέσα σε άθλιες συνθήκες και τελικά εγκαθίσταται στην Καλαμαριά, όπου με επίμονη κινητοποίηση δημιούργησε την «΄Ενωσιν Νεολαίας Καλαμαριάς». Τα μέλη της , νεαροί πρόσφυγες από τον Πόντο και τον Καύκασο, δούλεψαν με αυτοθυσία επιτελώντας αξιοθαύμαστο πολιτιστικό και εκπαιδευτικό έργο. Παράλληλα, ο Νίκος Γεωργιάδης φοιτούσε στο διδασκαλείο Θεσσαλονίκης όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του.
Το 1923 ο μητροπολίτης Δράμας Λαυρέντιος άρχισε να οργανώνει εγκατάσταση Πόντιων προσφύγων έξω από την πόλη, στην χορτολιβαδική τότε περιοχή που την ονοματοδότησε Νέα Κρώμνη. Ο Νίκος Γεωργιάδης το 1924 έρχεται και εγκαθίσταται με την οικογένειά του στη Νέα Κρώμνη, που έγινε πλέον η δεύτερη αγαπημένη πατρίδα του [1] . Εκεί διοχετεύει όλη την φλόγα της δημιουργικότητάς του, με πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις οι οποίες παραμένουν μέχρι σήμερα ανεξίτηλες: Κινητοποιεί τους κατοίκους του συνοικισμού για το χτίσιμο του δημοτικού σχολείου, καταθέτοντας καθημερινά τον προσωπικό του μόχθο. Το έργο ολοκληρώθηκε τo 1927 με την βοήθεια του μητροπολίτη Λαυρεντίου και «τας αυθορμήτους συνδρομάς και ενεργείας των κατοίκων».[2]
Το 1930 δημιουργεί τον «Φιλοπροοδευτικόν Σύλλογον Νέας Κρώμνης Δράμας – Οι Κομνηνοί» και εκλέγεται επί σειρά ετών πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου. Ο νεοϊδρυθείς σύλλογος πλαισιώνεται από άνθρώπους δραστήριους που μοιράζονται το ίδιο όραμα αναδημιουργίας μαζί του και υλοποιούν ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ριζικής αναμόρφωσης του δημόσιου χώρου του συνοικισμού: διαμορφώνουν το Πάρκο των Κομνηνών, κτίζουν εκ των ενόντων σε χρόνο ρεκόρ και θέτουν σε λειτουργία πρότυπη δανειστική βιβλιοθήκη και αναγνωστήριο[3], δημιουργούν τον προμηθευτικό συνεταιρισμό «Κοπερατίφ» με προνομιακές τιμές για τους πρόσφυγες του συνοικισμού[4]. Παράλληλα οργανώνουν θεατρικές παραστάσεις, τμήματα εκμάθησης ποντιακών χορών και λύρας, εκδρομές, διαλέξεις κ. ά.
Η βουλγαρική κατοχή (1941-1944) ανέκοψε την πολιτιστική άνοιξη της Νέας Κρώμνης, ωστόσο ο Νίκος Γεωργιάδης συνέχισε μετακατοχικά να είναι ο δραστήριος και δημιουργικός πρόεδρος του συλλόγου, με παράλληλες δράσεις από τη θέση του ως διευθυντή του 12ου δημοτικού σχολείου, και εκλεγμένου εκπροσώπου στο συμβούλιο της διδασκαλικής ομοσπονδίας[5].
Ο Δήμος Δράμας, σε αναγνώριση της προσφοράς και του έργου του, με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ονόμασε τον ανοιχτό χώρο δυτικά των Εκπαιδευτηρίων «Πλατεία Νικολάου Γεωργιάδη».
(Η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή και η εν γένει αξιοποίηση κειμένων, αποσπασμάτων τους ή φωτογραφιών αναρτημένων στην pylidramas.gr είναι ελεύθερη, με τον όρο ότι, για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, θα γίνεται αναφορά/παραπομπή στο σχετικό κείμενο.)
- 1.Περ. Το Λυχνάρι, τ. 24 , 2001, σελ.21-23
- 2.Γεωργία Μπακάλη, Η γένεση της νέας Δράμας, Προσφυγική εγκατάσταση και τοπική ανασυγκρότηση, σελ. 115
- 3.Θάρρος, 12-10-1930
- 4.Γεωργία Μπακάλη – Δημήτρης Σφακιανάκης, «Νέα Κρώμνη Δράμας: ένας πρότυπος προσφυγικός συνοικισμός», Δίοδος 6610, 19 (7/2019) 39-49
- 5.Θάρρος, 6-2-60.
