Καταγραφές από τις αφηγήσεις των γονιών μου και από τα βιώματα της παιδικής μου ηλικίας
—
ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ
Ο πατέρας μου ο Γιώργος Δερμισιάδης καταγόταν από το Μπάσκιοϊ, χωριό δίπλα στην Προύσα, με καθαρά ελληνικό πληθυσμό. Ήταν χωριό με πλούσιο κάμπο και πολλές μουριές όπου έτρεφαν μεταξοσκώληκες. Ο επάνω όροφος των σπιτιών τους ήταν κατάλληλα διαμορφωμένος, για να απλώνουν τα κλαδιά της μουριάς όπου οι μεταξοσκώληκες έπλεκαν το κουκούλι τους. Τις χρονιές που τον Μάρτιο έκανε πολύ κρύο και τα σκουληκάκια αργούσαν να βγουν από το αυγό, οι γυναίκες έβαζαν τα αυγά σε ένα σακουλάκι και τα τοποθετούσαν στον κόρφο τους. Έτσι, με τη θερμοκρασία του σώματος έβγαιναν τα σκουληκάκια από το αυγό. Τότε τα έβαζαν πάνω στα κλαδιά της μουριάς και σε λίγες μέρες γινότανε κάμπιες και άρχιζαν να βόσκουν τα φύλλα της μουριάς.
Οι Τούρκοι βλέποντας τα αγαθά που υπήρχαν στο χωριό έδιωχναν κατά χρονικά διαστήματα τους κατοίκους από τα σπίτια τους. Και τότε γινόταν το μεγάλο γιάγμα (λεηλασία). Όταν επέστρεφαν μετά από μέρες οι κάτοικοι στα σπίτια τους έβρισκαν μόνο τοίχους και τελείως άδεια απ’ όλα τα αγαθά. Αυτό δεν συνέβη μόνο μία φορά. Αυτή η λεηλασία είχε γίνει μέρος της ζωής τους, μου έλεγε ο πατέρας μου, τόσο ώστε ημερολογιακά αναφερόταν σε γεγονότα που συνέβησαν και έλεγαν αυτό «έγινε προ γιάγμα» ή «μετά γιάγμα».
Με τους γονείς μου, Αγγελική και Γεώργιο Δερμισιάδη, το 1948.
Ο πατέρας μου και εγώ σπέρνουμε τον καπνόσπορο στα ουτζάκια (σπορεία), στην Αδριανή (μέσα της δεκαετίας του ’50).
Μορφωτικός, Πολιτιστικός Σύλλογος Αδριανής – Φωτογραφία Στέλιου Δερμισιάδη
Περίμεναν το πλοίο της σωτηρίας και όταν ήρθε όρμησαν «πατείς με πατώ σε» ποιος θα καταφέρει να ανέβει. Πολλοί άνθρωποι μέσα σε κείνο τον χαμό έπεσαν στη θάλασσα και πολλοί πνίγηκαν. Τα πτώματά τους τα έβλεπαν από το καράβι που επέπλεαν.
Το πλοίο τούς έφερε σε ένα λιμάνι της Θράκης. Εκεί τους ανέβασαν στο τρένο. Μα ήταν τόσοι πολλοί που δεν χωρούσαν και ανέβαιναν στις σκεπές των βαγονιών. Έτσι έφτασε η οικογένεια του πατέρα μου στο χωριό της Δράμας το Εδερνετζίκ, που αργότερα ονομάστηκε Αδριανή.
Στέλιος Δερμισιάδης
Επιμέλεια: Γεωργία Μπακάλη – Δημήτρης Ι. Σφακιανάκης
